a.s.r. vastgoed vermogensbeheer

Ondernemersverhaal Van Liere

Puur rekenen, puur kijken naar rendement
Meer dan eenderde van de grond, waarover Jacco en Piet van Liere in Flevoland beschikken, hebben ze in erfpacht. Daarvan neemt de 110 hectare van a.s.r. landelijk vastgoed het leeuwendeel voor haar rekening. Het was vooral een nuchtere, zakelijke overweging om in 2003/2004 voor erfpacht te kiezen. “We hebben puur naar het rendement gekeken”.

In de toekomst kijken kan niemand. Toen de gebroeders Van Liere 12 jaar geleden voor de keus stonden om ruim 100 hectare grond over te nemen, was erfpacht de beste optie. “Maar als ik toen wist, wat ik nu weet, hadden we het niet gedaan”, bekent Jacco van Liere eerlijk. Maar ja, beseft hij, dat is achteraf of om met een echt boerengezegde te spreken “achteraf kun je een koe in de kont kijken”.

Eén ton minder lasten per jaar
Twaalf jaar geleden lag de rente op een aanzienlijk hoger niveau dan nu. Niemand had toen kunnen bevroeden dat de grondprijs zo’n krachtige stijging zou doormaken. De grondprijs toen lag in de Flevopolder rond de 60.000 euro, de rente op 5 procent. Voor de twee broers was het rekensommetje helder. Als ze het geld voor de aanschaf moesten lenen bij de bank, zou dat uitkomen op 3.000 euro aan rentelasten per hectare per jaar. Met een 40-jarig erfpachtcontract kwamen ze voor de erfpachtcanon 1.000 euro per hectare per jaar lager uit, oftewel ruim één ton lagere  lasten per jaar. Puur naar het rendement kijkend was de keuze snel gemaakt: erfpacht. “We hebben becijferd wat we konden verdienen per hectare grond. Met a.s.r. was dat meer dan met een lening van de bank. Het was voor ons helder, het geld dat we zo bespaarden konden we eventueel gebruiken voor het zetten van een volgende stap met ons bedrijf”, zet Jacco van Liere de overwegingen van toen uiteen.

“Grond koop je niet om te speculeren”
Nu, met de sterk gedaalde rente, zou het rekenwerk voor de jaarlijkse lasten anders uitkomen en ten gunste van eigendom uitvallen. “En we missen het voordeel van de stijging van de grondwaarde, doordat de prijzen in tien jaar tijd zijn opgelopen van? 80.000 tot 90.000 euro. Dat scheelt ons toch 25.000 euro per hectare. Dat komt nu ten goede aan a.s.r”, merkt Jacco op. “Niet dat je grond koopt om te speculeren, maar je versterkt wel je positie bij de bank. Grond in eigendom telt voor hen toch zwaarder mee dan grond in erfpacht. Je kunt daardoor over meer geld van de bank beschikken. Je zit ruimer in de jas”, legt de akkerbouwer uit. Aan de andere kant realiseert hij zich dat aan zoveel mogelijk grond in eigendom wel een prijskaartje hangt. “Als je die grond moet financieren moet je dat wel kunnen bolwerken”, stelt hij. De broers vinden dat er een goede balans moet zijn tussen vreemd en eigen vermogen. Zij beschouwen voor hun bedrijf “fifty-fifty” als een gezonde verhouding.

Greep op erfpachtgrond blijft
Met  erfpacht hebben de twee de zekerheid dat de grond ‘niet bij hen wegloopt’. In het contract is bepaal dat zij op elk moment de grond kunnen kopen. Dat gebeurt voor een prijs waarvoor in de overeenkomst een bepaalde rekenformule is vastgelegd. “Dan weet je waar je aan toe bent.” Datzelfde geldt voor de stijging van de erfpachtcanon die jaarlijks omhoog of omlaag gaat aan de hand van de CBS-prijsindex. Dat beschouwen de broers als een betere methode dan de jaarlijkse stijging die de rijksdienst RVO berekent voor hun 19 hectare aan RVO-erfpacht. De verhoging van deze canon is gebaseerd op de stijging van de pachtprijzen. Die op haar beurt weer gekoppeld is aan de stijging van de grondprijzen. Dat gaat hard, de laatste  jaren.” De overheid voert een commerciële koers door het maximale uit de pachtprijs te halen. Ze schiet door. De pachters zijn de dupe”, bekritiseren de beide Van Liere’s.

Rentmeester denkt mee over oplossingen
Met a.s.r. landelijk vastgoed kwamen ze in contact nadat ze over erfpacht in een artikel hadden gelezen. Van het een kwam het ander. “We konden ons wel vinden in het contract. Belangrijk was toen voor ons de vraag wat de kostprijs per hectare zou worden.” Contact tussen de rentmeester en de beide akkerbouwers is er weinig als er niks aan de hand is. Op het moment dat er wel wat speelt, komen de partijen vaker bijeen. “Dat gaat soepel. De rentmeester denkt mee over een oplossing”, oordeelt Jacco van Liere. Zo hebben ze onlangs een erf verkocht, waar ook een stukje grond van a.s.r. landelijk vastgoed bij betrokken was. “Dat ging flexibel.” Hij noemt het een pluspunt dat het contact steeds met dezelfde rentmeester is. “Dat werkt goed. Het klikt.”

Erfpacht zit in de lift
Of ze erfpacht aan een ander zouden aanraden? “Dat hangt af van de situatie. Als je grond wilt verwerven en je hebt vrijwel geen eigen vermogen, wordt het een moeilijk verhaal. a.s.r. verstrekt ongeveer tweederde van de waarde. Zelf moet je eenderde financieren. Als je dat bij een bank moet lenen, lukt het niet.” Overigens zien de twee broers wel een ontwikkeling, dat er meer grond in erfpacht wordt uitgegeven, ook door particulieren en boeren die stoppen. “Als ze grond verkopen, brengt het geld dat ze ervoor krijgen niks op met de huidige rentestand. Via de canon krijgen ze wel zekere inkomsten en ze profiteren van de stijging van de grondprijs. Als je het zakelijk bekijkt, is het zo gek nog niet.”

Grootste uienexporteur van Nederland
De gebroeders Jacco (46) en Piet (53) van Liere hebben in Flevoland twee bedrijven: een akkerbouwbedrijf en een verwerkings- en exportbedrijf voor akkerbouwproducten in Dronten. De klemtoon bij dit laatste bedrijf ligt op uien. Uit heel Flevoland voeren akkerbouwers die uien aan.

De Flevopolders vormen het belangrijkste uiengebied van Nederland. Een op de twaalf in Nederland geproduceerde uien vindt via het Drontense bedrijf zijn weg over de hele wereld van Indonesië tot Australië en van Brazilië tot Engeland. Behalve de circa 90.000 tot 100.000 ton uien worden in toenemende mate ook aardappelen en allerlei soorten groenten verwerkt en vervoerd. Voor de handel met de 40 verschillende landen hebben de broers in 2004 Flevo Trade opgericht. In het bedrijf in Dronten zijn 16 vaste medewerkers en 15 tot 20 uitzendkrachten in touw. De Gebroeders Van Liere beschikken over vier vrachtwagens waarvan er eentje wekelijks op en neer rijdt naar Engeland.

Het akkerbouwbedrijf in Dronten en Swifterbant omvat 340 hectare, waarop graan, poot- en consumptie-aardappelen, uien, winterpeen, knolselderij en tulpen worden geteeld. Uien nemen met een jaarlijkse oogst van 3.000 ton geen bijzondere, maar een gewone plaats in. Behalve de beide broers zijn er nog drie medewerkers werkzaam in de akkerbouw. Van de grond is 120 hectare eigendom, 110 hectare in 40-jarige erfpacht van a.s.r. landelijk vastgoed en 19 hectare in eeuwigdurende erfpacht van de overheid RVO. Daarnaast beschikt het bedrijf over 90 hectare kortlopende pacht.

“We blijven altijd zoeken”
De broers hebben het bedrijf in 1995 overgenomen van hun vader die in 1970 vanuit Zeeland naar Dronten trok om er een bedrijf van 40 hectare te starten. Vanaf 1986 is ingezet op groei. Tot op de dag van vandaag is dat het geval. Er zijn geen spectaculaire groeiplannen.“ We hebben veel geïnvesteerd in grond en gebouwen. Dat zal nu vanwege de hoge grondprijs wel afvlakken, maar we blijven altijd zoeken.”, stellen de broers.

Info: www.gebrvanliere.com