a.s.r. vastgoed vermogensbeheer

Ondernemersverhaal De Boer

Melkveehouder Gerben de Boer (58) uit Tirns heeft ondernemersbloed. General manager staat er op zijn visitekaartje. Dat maakt hij waar met bedrijven en grond in binnen- en buitenland. Erfpacht beschouwt de boerenondernemer, tevens voorzitter van het Friesch Grondbezit, als een belangrijke financieringsvorm in de landbouw voor nu en voor de toekomst.

‘De schaalvergroting zet door. Bedrijven worden steeds kapitaalintensiever. Het is niet meer op te hoesten om steeds maar grond aan te kopen. Dan is erfpacht een goede financieringsvorm. Het grote voordeel is dat je niet in één keer een grote investering hoeft te doen om grond te verwerven’, oordeelt Gerben de Boer.

Pacht gaat ter ziele
En pacht dan? ‘Het huidige pachtsysteem gaat ter ziele. Dat wordt erfpacht’, klinkt het stellig. ‘Het is straks kiezen uit kopen of erfpacht. De verpachter schakelt over in het uitgeven van zijn grond in erfpacht, is de verwachting van de Friese ondernemer. ‘Omdat het rendement van pacht te laag is en de positie van de pachter eigenlijk te goed is. De verpachter wil voor de langere termijn zijn rendement veilig stellen.’

Het is wat hem zelf met a.s.r. landelijk vastgoed overkwam, waarvan hij eerst grond huurde. Dat is twee jaar geleden omgezet in een 30-jarige erfpacht voor 7,5 ha. ‘Die grond van a.s.r. had ik ook wel willen kopen. Ze lag mooi tegen mijn bedrijf aan, maar het kon niet. Dan is erfpacht een prima optie.' a.s.r. heeft meer grond in de buurt, weet de melkveehouder, die ook van een andere eigenaar – een stichting – 36,5 ha grond in erfpacht heeft.

Erfpacht niet ophemelen
Niet dat Gerben de Boer die financieringsvorm ophemelt. ‘Je hebt de grond wel in handen, maar je bent geen eigenaar’, geeft hij het ondernemersgevoel weer. Een zorgelijk punt voor hem is de canon, die jaarlijks omhoog gaat met de inflatie. ‘Tevoren weet je niet hoe die inflatie zich ontwikkelt. In feite teken je een blanco cheque. Met de huidige stijging van het prijspeil is dat heel goed te overzien, stelt de veehouder, maar in het verleden waren er ook jaren met een inflatie boven de 10 procent. Dan tikt het flink aan.’ Een tweede punt is voor hem het uiteindelijke bedrag dat de erfpachter betaalt. ‘In 30 jaar heb je aan canon meer betaald dan de koopprijs en heb je in feite niks in handen’, becijfert hij. Na die 30 jaar is er het recht op de eerste koop. Half eigendom, half erfpacht.

Al met al ziet de ondernemer erfpacht als een goede methode om een bedrijf financieel op te bouwen. 50 procent koop en 50 procent eigendom ziet hij als een ideale combinatie. ‘Zorg voor een goede balans. Laat het niet teveel naar de ene of de andere kant doorslaan’, adviseert hij. Daarbij is het volgens hem ook van belang om te kijken naar het totaalplaatje. ‘De laatste grond is altijd de duurste. Als je die investering uitsmeert over alle grond, gaat het waarschijnlijk.’

Gerben de Boer ziet a.s.r. als een belangrijke partner voor de landbouw. ‘Een financier, die het mogelijk maakt dat de landbouw zich kan ontwikkelen. Een goede instelling.’ Het contact en overleg met a.s.r. landelijk vastgoed bestempelt hij als zakelijk. ‘Eigenlijk lijkt het op een notariskantoor met standaard contracten en afspraken. Eenmaal afgesproken maakt het dat het overleg ook beperkt is, tenzij zich nieuwe mogelijkheden voordoen.’

Bedrijven en grond in Friesland, Rusland, Roemenie en de VS
Samen met zijn twee zoons Wiebe (25) en Auke-Ids (23) heeft Gerben de Boer in maatschap een melkveebedrijf met 250 koeien, 150 stuks jongvee en 120 hectare grond, waarvan 15 ha maïsland en de rest grasland. De koeien produceren dit jaar ruim 2 miljoen kg melk. Vroeger was de boerderij op de Kilewierwei-terp alleen per boot bereikbaar. Nu voert een honderden meters lange weg naar het bedrijf.

Behalve het melkveebedrijf in Tirns dichtbij Sneek, heeft Gerben de Boer samen met zakenpartner Sjoerd Galema 100 kilometer onder Moskou een bedrijf met 600 koeien, investeert hij samen met 15 anderen in een grondfonds in Roemenië en zijn er ook nog familiebelangen in de Verenigde Staten. Hij zit boordevol grootse plannen, zoals een tweede melkveehouderij opstarten in Rusland. Eerst maar eens de handtekening onder een contract, voordat Gerben de Boer uit de doeken doet waar hij zijn zinnen op heeft gezet.

Aansturen per mail en telefoon
Het Russische bedrijf Fryskaya BV stuurt Gerben de Boer via mail en telefoon aan. Een Russische veearts heeft de leiding over de 40 man personeel (dat waren er tweemaal zoveel) in de voormalige coöperatie. Met een melkprijs die schommelt tussen de 40 en 45 eurocent rendeert het, waarbij het zuivelembargo van Poetin een ‘meevaller’ is omdat daardoor vraag naar Russische melk ontstaat. Daar staat een sterk dalende roebelprijs tegenover. Het geeft de ongewisheden weer. Het investeren in het buitenland brengt risico’s met zich mee. Voor de investering in het melkveebedrijf in Rusland gebruikte hij aanvankelijk het melkveebedrijf in Tirns als onderpand. ‘Dat zou ik niet meer doen. Het blijft riskant. Zijn melkveebedrijf in Tirns is voor hem de stabiele basis. Daar moet ook het hoofdinkomen vandaan komen. De rest is wat Gerben de Boer noemt ‘leuk meegenomen, ook voor je pensioen.’

Mooi en interessant leven
Het ondernemen boeit hem. ‘Het is een uitdaging. Lukt het wel, lukt het niet? Natuurlijk moet het wat opbrengen. Ik hoef er niet schatrijk van te worden, maar je moet er wel geld aan over houden. Daar ben je steeds mee bezig’, verwoordt hij zijn ambitie. ‘Ik ben geen boer, die extreem gelukkig wordt van twee keer daags melken. Ik voel me niet op de eerste plaats melkveehouder, maar ondernemer. Het zoeken naar uitdagingen drijft me.’ En dan is er het spannende van de wijde wereld. ‘Mijn vader ( oud voorzitter van de zuivelcoöperatie de Takomst in Wolvega en voorzitter van het waterschap red.) ging al dankzij geld uit het Marshallplan kijken in Amerika. Er is meer te koop dan alleen Tirns, zei hij. Dat ben ik met hem eens. Het zit kennelijk in de genen. Het is apart, maar het zorgt voor een mooi en interessant leven.’